नव्या भारतातील तरुणांच्या प्रश्नांवर आवाज उठवणारी आणि गेल्या काही दिवसांत इंटरनेटवर धुमाकूळ घालणारी ‘कॉकरोच जनता पार्टी’ (CJP) सध्या देशभरात चर्चेचा विषय बनली आहे. मात्र, या पार्टीला मिळणारा प्रचंड प्रतिसाद पाहता केंद्र सरकारने कठोर पावले उचलण्यास सुरुवात केली आहे. X (ट्विटर) आणि इन्स्टाग्राम अकाउंट बंद केल्यानंतर, आता केंद्र सरकारने कॉकरोच जनता पार्टीची अधिकृत वेबसाईट देखील बंद (Shut down) केली आहे. एकीकडे सरकारची ही कारवाई सुरू असताना, दुसरीकडे प्रसिद्ध निवडणूक रणनीतिकार प्रशांत किशोर यांनी या पक्षाला मिळणाऱ्या प्रचंड प्रतिसादाबद्दल भाष्य करत, “हा केवळ एखादा विनोद नसून, हा जनतेचा आणि तरुणांचा आक्रोश आहे,” असे म्हटले आहे. या संपूर्ण प्रकरणामुळे देशातील राजकीय वातावरण तापले आहे.
कॉकरोच जनता पार्टी: एक उपहासात्मक चळवळ ते लाखो तरुणांचा आवाज
कॉकरोच जनता पार्टीची सुरुवात गेल्या आठवड्यात झाली होती. सर्वोच्च न्यायालयातील एका न्यायमूर्तींच्या वक्तव्याचा संदर्भ देऊन या पक्षाची स्थापना झाली होती. खोट्या पदव्या घेऊन वकिली पेशात येणाऱ्यांबद्दल बोलताना “cockroaches” (झुरळे) आणि “parasites” (परजीवी) अशा शब्दांचा वापर केला गेला होता, असा दावा केला गेला. (नंतर स्पष्टीकरण दिले गेले की त्या वक्तव्याचा विपर्यास करण्यात आला आहे).
परंतु, या शब्दांना एका अपमानासारखे न घेता, भारतातील बेरोजगार आणि निराश तरुणांनी त्याला आपले शस्त्र बनवले. अभिजीत दिपके या तरुणाने ‘कॉकरोच जनता पार्टी’ ची स्थापना केली आणि पाहता पाहता लाखो तरुण या पक्षाशी जोडले गेले.
केंद्र सरकारची तिसरी मोठी कारवाई: डिजिटल दडपशाही?
गेल्या ७ ते ८ दिवसांत या पक्षाने सोशल मीडियावर एक वेगवेगळ्या प्रकारची क्रांती आणली. बेरोजगारी, शिक्षण धोरण, परीक्षा पेपर फुटी (विशेषतः सध्या चर्चेत असलेले परीक्षा घोटाळे) आणि भ्रष्टाचार या मुद्द्यांवर मीम्स आणि व्यंगाच्या माध्यमातून सरकारवर निशाणा साधला गेला. या पक्षाला मिळणारा प्रतिसाद एवढा प्रचंड होता की, X आणि इन्स्टाग्रामवर काही दिवसांतच या पार्टीचे लाखो फॉलोवर्स झाले.
मात्र, या वाढत्या लोकप्रियतेची दखल घेत, सरकारने काही तातडीची पावले उचलली:
- X (Twitter) अकाउंट बंदी: सरकारने पहिल्यांदा CJP चे अधिकृत X अकाउंट भारतात बंद (Withheld in India) केले.
- इन्स्टाग्रामवरील कारवाई: त्यानंतर त्यांच्या इन्स्टाग्राम पेजवरही कारवाई करण्यात आली. अभिजीत दिपके यांचे वैयक्तिक इन्स्टाग्राम अकाउंट हॅक किंवा बंद केल्याचा दावा करण्यात आला.
- वेबसाईट शट डाऊन: आता त्यांची अधिकृत वेबसाईट केंद्र सरकारकडून पूर्णपणे बंद करण्यात आली आहे. या वेबसाईटवर येऊन लोक पक्षाचे सदस्य बनत होते आणि आपले प्रश्न मांडत होते.
अभिजीत दिपके यांची प्रतिक्रिया: “झुरळे कधीच मरत नाहीत”
वेबसाईट बंद केल्यानंतर कॉकरोच जनता पार्टीचे संस्थापक अभिजीत दिपके यांनी X वरून तीव्र प्रतिक्रिया व्यक्त केली आहे. त्यांनी लिहिले आहे की, “केंद्र सरकारने आमची वेबसाईट बंद केली आहे. आमच्या वेबसाईटवर १० लाख समर्थकांनी (cockroaches) सदस्य म्हणून नोंदणी केली होती. त्यापैकी ६ लाख समर्थकांनी केंद्रीय शिक्षण मंत्री धर्मेंद्र प्रधान यांच्या राजीनाम्याची मागणी करणाऱ्या याचिकेवर सह्या केल्या होत्या.”
दिपके पुढे म्हणाले, “सरकारला झुरळांची एवढी भीती का वाटत आहे? सरकारची ही हुकूमशाही वृत्ती भारतातील तरुणांचे डोळे उघडत आहे. आम्ही स्वतःसाठी एका चांगल्या भविष्याची मागणी करत होतो, हाच आमचा एकमेव गुन्हा आहे का? पण तुम्ही इतक्या सहजपणे आमची सुटका करून घेऊ शकत नाही. सध्या आम्ही आमच्या एका नवीन घराच्या (प्लॅटफॉर्म) उभारणीवर काम करत आहोत. झुरळे कधीच मरत नाहीत (Cockroaches don’t die).“
प्रशांत किशोर यांचे विश्लेषण: “हा तर जनतेचा आक्रोश”
या संपूर्ण प्रकरणावर जन सुराज पार्टीचे संस्थापक आणि माजी निवडणूक रणनीतिकार प्रशांत किशोर यांनी सुद्धा आपले मत मांडले आहे. त्यांच्या मते, कॉकरोच जनता पार्टीला मिळणारा हा अभूतपूर्व प्रतिसाद म्हणजे देशातील बेरोजगारी, महागाई आणि भ्रष्टाचारामुळे निर्माण झालेला जनतेचा आक्रोश आहे.
प्रशांत किशोर यांचे वक्तव्य: “इंटरनेटवर आल्याबरोबर जवळपास २ कोटी लोकांनी या पक्षाशी स्वतःला जोडले आहे. या पक्षाची कोणतीही संघटनात्मक रचना (Organizational structure) नाही किंवा त्यांच्या उद्दिष्टांबद्दल फारशी माहिती नाही. तरीही एवढ्या मोठ्या प्रमाणात लोक त्यांच्याशी जोडले जात आहेत, हे समजून घेतले पाहिजे. हा जनतेतला असंतोष आहे. बेरोजगारी, भ्रष्टाचार आणि महागाई सारख्या समस्यांमुळे अशी परिस्थिती निर्माण झाली आहे की लोक या मोहिमेला पाठिंबा देत आहेत.”
किशोर यांनी सरकारला इशारा देत म्हटले की, या मोहिमेला मिळणारा प्रतिसाद सरकारसाठी चिंतेची बाब असायला हवी. हे दर्शवते की सिस्टीमवरील विश्वास आता निराशेत आणि चिंतेमध्ये (Anxiety) बदलत आहे.
सोनम वांगचुक यांचा पाठिंबा आणि सायबर अलर्ट
दिग्गजांचा पाठिंबा: या मोहिमेला सामाजिक कार्यकर्ते सोनम वांगचुक यांच्यासारख्या दिग्गजांचीही साथ मिळाली आहे. वांगचुक यांनी स्वतःला ‘सन्माननीय झुरळ’ (Honorary cockroach) म्हणून घोषित केले आहे आणि सरकारला तरुणांचे म्हणणे ऐकण्याची विनंती केली आहे. कर्नाटकमधील काही राजकीय नेत्यांनी देखील या मोहिमेला पाठिंबा दिला आहे.
सायबर अलर्ट: दुसरीकडे, पंजाब पोलिसांनी एक सायबर अलर्ट देखील जारी केला आहे. कॉकरोच जनता पार्टीच्या नावाखाली काही सायबर गुन्हेगार लोकांना फेक लिंक्स पाठवून त्यांच्या बँक खात्यातून पैसे काढत आहेत, त्यामुळे नागरिकांनी सावध राहण्याचा इशारा देण्यात आला आहे.
पोलीस सुरक्षा आणि दिपके यांचे शांततेचे आवाहन
अभिजीत दिपके आणि त्यांच्या पक्षाबाबत लोकांमध्ये असलेली उत्सुकता आणि तीव्र भावना पाहता, पोलिसांनी दिपके यांच्या घराबाहेर सुरक्षा व्यवस्था वाढवली आहे. कोणतीही अनुचित घटना घडू नये म्हणून ही दक्षता घेतली जात आहे.
The government has taken down our iconic website – https://t.co/l6i6Ry8h5S.
— Abhijeet Dipke (@abhijeet_dipke) May 23, 2026
10 Lakh cockroaches had signed up on our website has members.
6 Lakh cockroaches had signed a petition to demand the resignation of Dharmendra Pradhan.
Why is the government so scared of cockroaches?…
आपली वेबसाईट आणि सोशल मीडिया अकाउंट्स बंद झाल्यानंतर समर्थकांमध्ये तीव्र संताप पाहायला मिळत आहे. मात्र, अभिजीत दिपके यांनी आपले समर्थक आणि तरुणांना शांततेचे आवाहन केले आहे. त्यांनी म्हटले आहे की, “समर्थकांनी घाईघाईने कोणताही चुकीचा निर्णय घेऊ नये ज्यामुळे आपल्या चळवळीवर वाईट परिणाम होईल. सरकारला आपण एक चूक करावी हेच हवे आहे, त्यामुळे आपण तसे करू नये. ही एक खूप मोठी लढाई आहे आणि आपल्याला काळजी घ्यावी लागणार आहे.”
तरुणांची लढाई पुढे कुठे जाणार?
कॉकरोच जनता पार्टीचा उदय हा केवळ एक विनोदी (Satirical) प्रयोग राहिला नसून, तो आता भारतातील लाखो तरुणांच्या निराशेचे आणि प्रशासनाविरोधातील असंतोषाचे प्रतीक बनला आहे. परीक्षांचे पेपर लीक, दिवसेंदिवस वाढणारी बेरोजगारी आणि भ्रष्टाचार या मुद्द्यांवरून आवाज उठवणाऱ्या या तरुणांना डिजिटल स्पेस मधून हटवण्याचा प्रयत्न सरकारकडून होत असल्याचे स्पष्टपणे दिसून येत आहे.
परंतु, प्रशांत किशोर यांच्यासारख्या तज्ज्ञांनी निष्कर्ष काढल्याप्रमाणे, जोपर्यंत तरुणांच्या मूलभूत प्रश्नांची सोडवणूक होत नाही आणि त्यांच्या समस्यांकडे लक्ष दिले जात नाही, तोपर्यंत असे ‘कॉकरोचेस’ वेगवेगळ्या रूपात समोर येतच राहतील. “झुरळे कधीच मरत नाहीत,” हा अभिजीत दिपके यांचा संदेश, तरुणांच्या या लढ्याची पुढची दिशा स्पष्ट करत आहे. सरकारला आता डिजिटल प्लॅटफॉर्मवर आवाज दाबण्याच्या कठोर कारवायांऐवजी, तरुणांच्या प्रश्नांना थेट सामोरे जाऊन ते खऱ्या अर्थाने सोडवण्याची गरज निर्माण झाली आहे.